آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 212 |
| تعداد مقالات | 2,005 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,506,139 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,833,782 |
ملک‌الشعرای بهار: از آرمان‌گرایی در آغاز مشروطه تا دوگانگی اندیشگی در دوره پهلوی اول | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 8، اسفند 1404، صفحه 1-20 اصل مقاله (649.25 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2025.56138.1034 | ||
| نویسندگان | ||
| سوسن قاسمی حیدری* 1؛ عباس عمادی2 | ||
| 1دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران | ||
| 2گروه علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| شعر مشروطه به سبب تعهد به واقعیت‌های اجتماعی بازتاب وقایع زمانه بوده و رسالت اصلی شاعر بیان حقایق سیاسی و اجتماعی بود. اشعار بهار نیز از این مسائل برکنار نماند و شعر سیاسی وی در راستای آزادی، وطن، استقلال، مطالبه حق و ... رقم خورد. شاعر با این دغدغه‌مندی‌ها در راستای مسئولیت‌پذیری سیاسی، به بیان احساسات و عواطف انسانی در دفتر اندیشه و آرمان شاعری پرداخت و با همین روحیات بود که وی با تمام ناملایمات، خودکامگی و درشتی‌های روزگار به مبارزه و پیکار بر برخاست؛ اما عدم دستیابی به این آرمان‌ها و نهایتاً جنگ عالم‌گیر اول و گسترش هرج‌ومرج و به خطر افتادن موجودیت و استقلال وطن باعث گردید که بسیاری از روشنفکران از جمله شاعرانی همچون بهار به این فکر بیفتند که از کودتا برای اعاده نظم سیاسی در کشور استقبال نمایند؛ زیرا از نگاه بهار، نظم سیاسی و ایجاد حکومت مقتدر مرکزی مبنایی برای رسیدن به پیشرفت و آبادانی کشور بود. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی و تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه‌ای است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است. آرمان‌گرایی در شعر ملک‌الشعرای بهار نه‌تنها به‌عنوان یک ویژگی ادبی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای ترویج تفکر انتقادی عمل می‌کرده است. دوگانگی‌های فکری بهار نیز نشان دهندة غنای ادبی و عمق تفکر و احساسات اوست که با توجه به شرایط تاریخی زمانه‌اش، توانسته پیچیدگی‌های انسانی را در آثارش به تصویر بکشد و این نشان دهندة تحول فکری یک شاعر در هر برهه از زمان بود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| آزادی؛ اقتدارگرایی؛ بهار؛ پهلوی اول. مشروطه؛ وطن | ||
| مراجع | ||
|
منابع
اسلامی ندوشن، محمد علی. (1380). به یاد دهمین سال مرگ ملک الشعرا بهار. بلند آفتاب خراسان، 237-243. http://noo.rs/tyubs
آجودانی، ماشاءالله. (1381). یا مرگ یا تجدد، دفتری در شعر و ادب مشروطه، چاپ اول، لندن: انشارات فصل کتاب.
آجودانی، ماشاءالله. (1386). مشروطة ایرانی، چاپ هشتم، تهران: نشر اختران.
آرین پور، یحیی. (1372). از صبا تا نیما، جلد دوم، تهران: انتشارات زوار.
بهار، محمد تقی. (1381). سبک شناسی، جلد سوم، تهران: انتشارات زوار.
بهار، ملک الشعرا. (1354). دیوان اشعار شادروان محمد تقی بهار «ملک الشعرا»، جلد اول، چاپ سوم، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
بهار، ملک الشعرا. (1358). دیوان اشعار، چاپ چهارم، تهران: نشر امیرکبیر.
بهار، ملک الشعرا. (1386). تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران انقراض قاجاریه، جلد اول، چاپ هفتم، تهران: انتشارات امیر کبیر.
بهار، ملک الشعرا. (1386). تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران انقراض قاجاریه، جلد دوم، چاپ پنجم، تهران: انتشارات امیر کبیر.
بهار، ملک الشعرا. (1387). دیوان اشعارملک اشعرای بهار، تهران: مؤسسة انتشارات تگاه.
پروین، ناصرالدین. (1396). دلمشغولی های بهار به همراه گزیده ای از مقاله های سیاسی- اجتماعی او، چاپ اول، تهران: انتشارات مؤسسه فرهنگی- هنری چاپ کتاب.
خاتمی، احمد. (1380). تاریخ ادبیات ایران در دورة بازگشت ادبی، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات پایا.
خارابی، فاروق. (1380). سیاست و اجتماع در شعر مشروطه، تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
درستی، احمد. (1381). شعر سیاسی در دوره ی پهلوی دوم، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
ذاکر حسین، عبدالرّحیم. (1377). ادبیّات سیاسی ایران در عصر مشروطیّت دوران بازگشت به حکومت فردی (1304- 1320)، جلد دوم، تهران: نشر علم.
ذاکر حسین، عبدالرّحیم. (1379). ادبیات ایران پیرامون استعمار و نهضت های آزادی بخش، تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
رضا، فضل الله. (1393). نگاهی به شعر سُنتی معاصر، چاپ اول، تهران: انتشارات اطلاعات.
سپانلو، محمد علی. (1369). چهار شاعر آزادی، چاپ اول، تهران: انتشارت نگاه.
سپانلو، محمد علی. (1374). نویسندگان پیشرو ایران از مشروطیت تا 1350، چاپ پنجم، تهران: مؤسسه انتشارات نگاه
سخنان تکمیل همایون. (1383). ویژه نامه‌ی همایش بزرگداشت بهار، تهران.
شریفی، غزل. (1400). ساز و نوا در اشعار ملک الشعررای بهار، چاپ اول، تهران: نشر ایجاز.
شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1363). شعر بهار. آینده، 10 و 11(10)، دی و بهمن. https://www.ensani.ir/fa/article/256278/%D8%B4%D8%B9%D8%B1-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1
شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1380). ادوار شعر فارسی از مشروطیت تا سقوط سلطنت، تهران: سخن.
غلامحسین زاده، غلامجسین. (1380). سیر نقد شعر در ایران از مشروطه تا 1332 ه ش، چاپ اول، تهران: انتشارات روزنه.
فلاح رستگار، گیتی. (1351). منتخب شعر بهار و بررسی کوتاهی از اشعار او، مشهد: چاپخانه طوس.
قره داغی، معصومه. (1387). نگاهی به اندیشه های سیاسی ملک الشعرا بهار. فردوسی، شماره 74 و 75. https://www.ensani.ir/fa/article/211525/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D9%84%DA%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B9%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1
کاتوزیان، محمد علی همایون. (1391). تضاد دولت و ملت، نظریه‌ی تاریخ و سیاست در ایران. ترجمه‌ی علیرضا طیب، چاپ دوم، تهران: نشر نی.
کاتوزیان، محمد علی همایون. (1395). ایران، جامعة کوتاه مدت و 3 مقالة دیگر. ترجمه عبدالله کوثری، چاپ هفتم، تهران: نشر نی.
محمدی، حسنعلی. (1372). شعر معاصر ایران: از بهار تا شهریار، جلد اول، قم، نشر مؤلف.
منوچهری، عباس. (1400). تاریخ فکری ایران معاصر، چاپ اول، تهران: انتشارات روزنه.
منوچهری، عباس. (1402). فراسوی رنج و رویا. دلالت های فکری و پارادایم های راهبردی، دفتر اول، چاپ دوم، تهران: نشر روزنه.
وکیلی، شروین. (1392). ملک الشعراء بهار، جلد نخست، مجموعه داد سخن. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 594 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 227 |
||