آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 207 |
| تعداد مقالات | 1,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,407,503 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,760,082 |
مقایسه رویکردهای نهاد روحانیت در انقلاب مشروطه ایران و انقلاب کبیر فرانسه و پیامدهای آن | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 2، شماره 3 - شماره پیاپی 7، آذر 1404، صفحه 18-31 اصل مقاله (882.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2026.56998.1063 | ||
| نویسندگان | ||
| پوریا اسمعیلی* ؛ طلعت ده پهلوان | ||
| استادیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| روحانیت به عنوان طبقهای مهم با نگرشهای مختلف نقش بسزایی در شکل گیری انقلاب مشروطیت ایران و انقلاب کبیر فرانسه داشتند. بنابراین، هدف از انجام پژوهش پاسخ دادن به این سؤال است که، مهمترین وجوه تشابه و تمایز روحانیت در انقلاب مشروطه ایران و انقلاب کبیر فرانسه چه بود؟ روحانیون ایرانی و فرانسوی در این دو انقلاب با توجه به این که از طبقات اصلی جامعه و تأثیرگذار بودند تلاش کردند تا جایگاه خود را در بین مردم حفظ نمایند و جهت انقلاب را به سمت اهداف مدنظر خویش تنظیم کنند که میتواند شباهت آنان باشد، اما تمایز میان آنها این بود که روحانیون در ایران، رهبری انقلاب را به عهده گرفتند و بر اجرای قوانین شرع تأکید و تغییرات لازم در مجلس و قانون اساسی مشروطه را اعمال نمودند، اما در فرانسه روحانیت به دلیل فقدان پایگاه مردمی قابل اتکاء، جایگاه اصلی خویش را از دست داد و قوانین در مجلس آن کشور توسط لیبرالها تدوین شد و جایگاهی برای احکام شرعی و اعمال نظر نهاد روحانیت در نظر گرفته نشد. این مقاله با استفاده از روش مقایسهای مبتنی بر توصیف و تحلیل، ابعاد و زوایای این موضوع را بررسی میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که روحانیون ایرانی خواستار مشروطه بر اساس قوانین اسلامی با توجه به ساختار اجتماعی جامعه ایران بودند اما در فرانسه مشروطه خواهان با توجه به فرهنگ اومانیستی اروپا دین را از سیاست کنار نهادند. بدینترتیب، نقش روحانیت در این رویداد کم رنگ شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انقلاب کبیر فرانسه؛ انقلاب مشروطه ایران؛ روحانیون؛ نسبت دین و سیاست | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آبادیان، حسین. (1392). مفاهیم قدیم و اندیشه جدید(درآمدی نظری بر مشروطه ایران)، تهران، چ2، کویر.
آبراهامیان، یرواند. (1383). ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، تهران، چ2، نی.
آدمیت، فریدون. (1387). ایدئولوژی نهضت مشروطیت ایران، تهران، گستره.
آژند، یعقوب. (1388). تاریخنگاری در ایران، تهران، چ2، گستره.
اسکاچپول، تدا. (1389). دولتها و انقلابهای اجتماعی، ترجمه سید مجید روئین تن، تهران، سروش.
انصاری، محمد. (1369). شیخ فضلاله نوری و مشروطیت، تهران، امیر کبیر.
برینتون، کرین. (1366). کالبد شکافی چهار انقلاب، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، چ 4، نو.
بشیریه، حسین. (1389). جامعه شناسی سیاسی، تهران، چ18، نی.
تبریزی، محمد حسین بن علیاکبر. (1377). کشف المراد من المشروطه و الاستبداد، کتابخانه شخصی دکتر زرگری نژاد.
توکویل، آلکسی. (1369). انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، چ2، نقره.
دالین؛ زاگلادین؛ پاولوا؛ سکازکین؛ مانفرد. (1358). فرانسه در عصر انقلابها، ترجمه فریدون شایان، ج1، تهران، نگاه.
دورانت، ویل. (1373). تاریخ تمدن (روسو و انقلاب)، ج10، ترجمه ضیاء الدین علائی طباطبایی، تهران، چ4، علمی و فرهنگی.
دولاندلن، شارل. (1388). تاریخ جهانی، ترجمه احمد بهمنش، ج2، تهران، چ12، انتشارات دانشگاه تهران.
دولت آبادی، یحیی. (1362). حیات یحیی، ج2، تهران، فردوسی.
رضوانی، هما. (1362). لوایح آقا شیخ فضلالله نوری، تهران، نشر تاریخ ایران.
روسو، ژان ژاک. (1352). قرارداد اجتماعی، ترجمه منوچهر کیا، تهران، چ2، گنجینه.
زرگری نژاد، غلامحسین. (1374). رسائل مشروطیت، تهران، کویر.
زله، گاستون. (1347). تاریخ روابط بینالمللی در قرون جدید (از کریستف کلمب تا کرامول)، ترجمه قاسم صنعوی، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.
شمیم، علی اصغر. (1383). ایران در دوره سلطنت قاجار، تهران، چ2، زریاب.
صفایی، ابراهیم. (بیتا). ده نفر پیشتاز، (حاج آقا نوراله اصفهانی)، بینا، بی جا.
غفاری فرد، عباسقلی. (1384). تاریخ اروپا از رنسانس تا پایان جنگ جهانی دوم، تهران، فرهنگ.
فوران، جان. (1387). مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران از صفویه تا سالهای پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، تهران، چ8، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
قادری، حاتم. (1382). اندیشههای سیاسی در اسلام و ایران، تهران، چ4، سمت.
کسروی، احمد. (1382). تاریخ مشروطه ایران، تهران، مؤسسه انتشارات آگاه.
کرمانی، ناظم الاسلام. (1362). تاریخ بیداری ایرانیان، به اهتمام علیاکبر سعیدی سیرجانی، تهران، آگاه.
کورزین، فیلیس. (1395). انقلاب فرانسه، ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران، ققنوس.
ماله، آلبر. (1367). تاریخ قرن هجدهم و انقلاب کبیر فرانسه و امپراطوری ناپلئون، تهران، دنیای کتاب.
مدرسی، علی. (1366). مدرس، ج2، تهران، بنیاد تاریخ انقلاب اسلامی.
ملکزاده، مهدی. (1371). تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، ج6، تهران، چ3، علمی.
مور، برینگتون. (1376). ریشههای اجتماعی دیکتاتوری و دموکراسی، ترجمه حسین بشیریه، تهران، مرکز.
مونتسکیو، شارل. (1370). روحالقوانین، ترجمه علیاکبر مهتدی، تهران، امیرکبیر.
نائینی، شیخ محمد حسن. (1360). تنبیه الامه و تنزیه المله یا حکومت از نظر اسلام، به کوشش سید محمود طالقانی، تهران، چ7، شرکت سهامی انتشار.
نجفی اصفهانی، نوراله. (1384). مقیم و مسافر، ترجمه موسی فقیه خانی، تهران، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر.
نقیب زاده، احمد. (1383). تاریخ دیپلماسی و روابط بینالملل از پیمان وستفالی تا امروز، تهران، چ2، قومس.
وزارت امور خارجه. (1370). نهضت مشروطه ایران بر پایه اسناد وزارت امور خارجه، تهران، نشر اسناد، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
References:
Doyle, W. (1989). The Oxford History of French, Revolution. London. Oxford.
Furet, F. (1989). Night of august4, article dictionary of the French revolution. Harvard university. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 228 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 119 |
||