آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 197 |
| تعداد مقالات | 1,881 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,229,321 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,629,784 |
مسئله زنان و روشنفکران عصر مشروطه | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 6، شهریور 1404، صفحه 82-99 اصل مقاله (537.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2026.56769.1056 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوذر رفیعی قهساره* ؛ آذر پورشه | ||
| گروه علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران | ||
| چکیده | ||
| «مسئله زنان» در ایران برای نخستین بار با ورود مدرنیته غربی مطرح شد. به خصوص پس از وقوع انقلاب مشروطه در ایران «مسئلهی زنان» تبدیل به یک موضوع مهم و اساسی در محافل روشنفکری ایران گردید. از آنجا که روشنفکران عصر مشروطه، به عنوان نسل اول روشنفکران ایرانی، نخستین گروهی بودند که از منظر اندیشههای نوگرایانه به «مسئلۀ زنان» در ایران پرداختند، دیدگاههای آنها در باب این موضوع اهمیت ویژهای دارد. این اهمیت هم به لحاظ تأثیری است که این دیدگاهها بر نسلهای بعدی روشنفکری در ایران داشتهاست و هم به لحاظ نقش آن در ایجاد یک مجادلۀ و اختلاف پایدار بین دیدگاههای نوگرایانه و دیدگاههای سنتگرایانه در خصوص مسئله زنان در عصر مشروطه و پس از آن. با توجه به اهمیت این موضوع، پژوهش حاضر تلاش میکند با تمرکز بر مواضع و نظرات چهار تن از نمایندگان اصلی نسل اول روشنفکران ایرانی (ملکم خان، آخوندزاده، طالبوف و آقاخان کرمانی) به این سؤال پاسخ دهد که «نسل اول روشنفکران ایرانی چه دیدگاههایی نسبت به «مسئله زنان» داشتند؟». یافتههای پژوهش نشان میدهد که مسئله زنان یکی از موضوعات اصلی مورد توجه نسل اول روشنفکران ایرانی و از جمله موضوعات اصلی اختلاف روشنفکران نوگرا و سنتگرایان در ایران عصر مشروطه بود. از یکسو، روشنفکران تحت تأثیر اندیشههای نوگرایانه برای نخستین بار خواستار تغییر وضعیت زنان شده و این تغییر را «لازمۀ پیشرفت» ایران میدانستند و از سوی دیگر سنتگرایان اندیشههای روشنفکران در خصوص زنان را موجب «ترویج فساد» تلقی میکردند و این یکی از دلایل اصلی ظهور گرایش مشروعهخواهی و مخالفت با مشروطه بود. رویکرد پژوهش حاضر، رویکرد توصیفی- تحلیلی بوده و از روش کیفیِ تحلیل اسناد تاریخی برای بررسی نگاه نسل اول روشنفکران ایرانی به مسئله زنان استفاده میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روشنفکران؛ زنان؛ سنتگرایان؛ قاجار؛ مشروطه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 150 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 51 |
||