| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 182 |
| تعداد مقالات | 1,778 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,045,533 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,469,509 |
آیندهپژوهی ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی: سناریوها و پیامدهای احداث دالان زنگهزور بر امنیت و توسعه جمهوری اسلامی ایران | ||
| جغرافیا و آینده پژوهی منطقهای | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/grfs.2025.56495.1148 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود نورانی* 1؛ کاظم ذوقی بارانی2 | ||
| 1گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2گروه جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه امام حسین(ع) | ||
| چکیده | ||
| منطقه قفقاز جنوبی در دهههای اخیر به یکی از کانونهای حساس ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی جهان تبدیل شده است. احداث «دالان زنگهزور» بهعنوان یک کریدور استراتژیک که جمهوری آذربایجان را از طریق ارمنستان به نخجوان و ترکیه متصل میکند، میتواند نقشه جغرافیای سیاسی منطقه را دستخوش تغییرات بنیادین نماید. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بازیگران اصلی منطقه، با مرز مشترک در شمالغرب کشور و پیوندهای تاریخی، اقتصادی و امنیتی با کشورهای قفقاز جنوبی، در معرض فرصتها و تهدیدهای متنوع ناشی از فعالسازی این دالان قرار دارد. این پژوهش با هدف آیندهپژوهی ژئوپلیتیک قفقاز جنوبی و بررسی سناریوهای محتمل اثرگذاری دالان زنگهزور بر امنیت و توسعه ایران انجام شده است. روش تحقیق بهصورت ترکیبی (کیفی–کمی) طراحی گردیده است. در بخش کیفی، تحلیل اسنادی و مرور نظاممند منابع علمی و گزارشهای سیاستی (۲۰۱۹–۲۰۲۵) انجام شده و در بخش کمی، از تکنیک «سناریونویسی مبتنی بر ماتریس بحران - عدم قطعیت» برای شناسایی متغیرهای کلیدی و ترسیم آیندههای محتمل تا افق ۲۰۳۵ استفاده گردیده است. یافتههای اولیه نشان میدهد که فعال شدن دالان زنگهزور میتواند دسترسی ایران به کریدورهای فرامنطقهای را کاهش داده و جایگاه ژئوپلیتیکی کشور را در برخی سناریوها تضعیف کند؛ در عین حال، با اتخاذ راهبردهای دیپلماسی فعال و انعطافپذیری ژئوپلیتیکی، این دالان میتواند به فرصتی برای توسعه تجارت منطقهای و تقویت همکاریهای اقتصادی بدل شود. مقاله در پایان، مجموعهای از راهکارهای سیاستی برای کاهش تهدیدات و افزایش بهرهوری از فرصتهای ناشی از تحولات قفقاز جنوبی ارائه میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دالان زنگهزور؛ آیندهپژوهی؛ ژئوپلیتیک؛ امنیت ملّی؛ قفقاز جنوبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||