آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 182 |
| تعداد مقالات | 1,772 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,043,466 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,468,544 |
خوانشی انتقادی بر معرفتشناسی آیندهپژوهی رایج | ||
| جغرافیا و آینده پژوهی منطقهای | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 دی 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/grfs.2025.56184.1119 | ||
| نویسندگان | ||
| علی کرمی1؛ امید وقوفی* 2؛ ابراهیم حاجیانی3 | ||
| 1گروه آینده پژوهی، پژوهشکده حضرت ولی عصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، ایران، تهران | ||
| 2گروه آینده پژوهی، پژوهشکده حضرت ولی عصر (عج)، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری | ||
| چکیده | ||
| در حوزه آیندهپژوهی رایج، یکی از مهمترین چالشها، فقدان چارچوبهای شفاف و موجه برای توجیه ادعاها درباره آینده است. بسیاری از رویکردهای کنونی، پیشفرضهای روششناختی و منابع معرفتی خود را بهگونهای تعیین میکنند که هنوز بهطور کامل مبانی نظری و حدود شناختی تولید و تحلیل سناریوها را توضیح ندادهاند. در این پارادایمها هنوز مشخص نیست که چه معیارهایی برای اعتبارسنجی چشماندازهای آینده وجود دارد و چگونه میتوان ادعاهای مختلف را از حیث قوت معرفتشناختی سنجید. این پژوهش در پی آن است تا از طریق خوانشی انتقادی، ابعاد مختلف «مسأله معرفتشناختی» در آیندهپژوهی رایج را شناسایی کرده و با بررسی خلأها و تضادهای پارادایمهای موجود، چارچوبی دقیقتر برای توجیه ادعاهای معرفتی در این حوزه ارائه نماید. پژوهش حاضر از نوع کیفی و با بهرهگیری از رویکرد میانرشتهای، به بررسی و نقد مبانی معرفتشناختی آیندهپژوهی میپردازد. برای گردآوری دادهها، از مطالعه اسنادی و کتابخانهای بهره گرفته شده و در تحلیل دادهها، از تحلیل محتوای کیفی برای شناسایی مفاهیم کلیدی، الگوها و روابط میان آنها در متون مورد بررسی استفاده شده است. در نهایت بعد از بررسی پاسخهای چهار پارادایم اصلی یعنی اثباتگرایی، تفسیرگرایی، انتقادی و تلفیقی به مسائل هفتگانه معرفتشناسی (تعریف معرفت، امکان معرفت، منابع و راههای معرفت، گونهها و اقسام معرفت، مفاهیم و تصورات، تصدیقات علم حصولی و انواع آن، صدق و معیار صدق)، انتقادات طرح شده به هر کدام از پارادایمها به تفصیل بیان شد. در نهایت نیز بعد از جمعبندی مباحث، معرفتشناسی اسلامی به عنوان بدیل مطلوب این مهم پیشنهاد میگردد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ معرفتشناسی؛ خوانش انتقادی؛ مبانی؛ آیندهپژوهی رایج | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 17 |
||