آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شماره‌ها | 210 |
| تعداد مقالات | 1,974 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,487,142 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,817,039 |
کنکاشی جامعه‌شناختی در تحولات منابع هویتی در ایران | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 1، شماره 2، شهریور 1403، صفحه 45-66 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2024.55607.1014 | ||
| نویسنده | ||
| افشار کبیری* | ||
| دانشیار، گروه جامعه شناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| هویت ملی ایرانیان مسئله تاریخی بوده و توافق قطعی بر این نکته تاریخی وجود دارد که ایرانیان موجود در طی تاریخ طولانی خود همواره با یکدیگر نزدیک بوده و در درون حدود جغرافیایی معینی میزیسته‌اند که در اداره یا دفاع از آن نقش داشته‌اند. نتیجه این تاریخ مشترک و طولانی، علیرغم بعضی تفاوتها، گسستها و انقطاعهای تاریخی، حاکمیت فضای چندگانگی فرهنگی ـ قومی و تنوع هویتی چیزی جز انسجام و یکپارچگی اجتماعی نبوده است. ایرانیان از گذشته‌های دور تاریخی خود تا به امروز یک ملت بوده‌اند این در حالی است که هیچ‌کدام از همسایگان امروزی کشور ما تجربه ملت بودن را به مانند ایرانیان نداشته‌اند. هدف این مقاله ارائه تحلیل جامعه‌شناختی از تحولات منابع هویتی در جامعه ایران می‌باشد. ابتدا برای روشن شدن مفهوم «هویت» و «هویت ملی» که ازجمله مفاهیم پیچیده و بغرنج حوزه علوم اجتماعی به فضای مفهومی این دو مقوله پرداخته می‌شود و در ادامه برای بررسی سیر تحول منابع هویت در ایران در دوره‌های مختلف از ایران باستان یعنی از زمان شکل‌گیری هویت ایرانی تا عصر حاضر پرداخته می‌شود. تاریخ هویت ملی ایرانی به پنج دوره مشخص با منابع و عناصر خاص خود در نظر گرفته‌شده است که ازجمله آن ایران دوره باستان، ایران دوره اسلامی، ایران شیعی دوره صفویه، ایران دوره گذار قاجاریه و در آخر ایران دوره معاصر، همچنین سعی شده در هر دوره، عناصر مقوم هویت ملی مشخص و بحران‌ها و گسستهایی که هویت ایرانی با آن‌ها مواجه شده و در عناصر هویت ملی رخ داده، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| هویت ملی؛ جامعه ایرانی؛ دین اسلام؛ مذهب تشیع؛ مدرنیته | ||
| مراجع | ||
|
منابع
احمدی، حمید. (1378). قومیت و قوم‌گرایی در ایران، افسانه یا واقعیت، تهران: نشر نی.
احمدی، حمید. (1383). ایران؛ هویت ملیت و قومیت، مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
احمدی، حمید. (1388). بنیادهای هویت ملی ایرانی، تهران: پژوهشکده‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
آزاد ارامکی، تقی؛ و وکیلی، عارف. (1392). مطالعات جامعه‌شناختی تعریف مفهومی هویت ملی میان اندیشمندان ایرانی، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی، 2(1)، 9-35. https://www.sid.ir/paper/246510/fa
اسلامی ندوشن، محمدعلی. (1376). ایرانیان و تنهائیش، تهران: انتشار.
اشرف، احمد. (1372). هویت ایرانی، فصلنامه فرهنگی و اجتماعی گفتگو، شماره ۳، 7-26
اشرف، احمد. (1381). بحران هویت ملی و قومی در ایران، نشریه بنیاد مطالعات ایرانی، شماره 47، 521-550
اکبری، محمدعلی. (1384). تبارشناسی هویت جدید ایرانی، تهران: نشر نی.
بیل، جیمز، ویلیام راجر لویس. (1368). مصدق نفت ناسیونالیسم ایرانی، ترجمه: هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، تهران: نشر نو.
تاجیک، محمدرضا. (1383). جهانی‌شدن و هویت، مجموعه مقالات جهانی‌شدن و هویت، تهران: نشر موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
جنکینز، ریچارد. (1381). هویت اجتماعی، ترجمه تورج یار احمدی، تهران: نشر شیرازه.
جهانبگلو، رامین. (1381). موج چهارم، تهران: نشر نی.
چلبی، مسعود و همکاران (1380). هویت‌های قومی و رابطه آن با هویت ملی در ایران، تهران: دفتر امور اجتماعی وزارت کشور.
چلبی، مسعود. (1372). مفاق اجتماعی، مجله نامه علوم اجتماعی دوره جدید، جلد دوم، شماره سوم، بهار.
حاجیانی، ابراهیم. ( 1387). منابع هویتی ایرانیان، رساله دکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران.
حاجیانی، ابراهیم. (1379). تحلیل جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران و طرح چند فرضیه، فصلنامه مطالعات ملی، سال دوم، شماره پنجم، صص 193-228.
حاجیانی، ابراهیم. (1379). تحلیل جامعه‌شناختی هویت ملی در ایران و طرح چند فرضیه، فصلنامه مطالعات ملی، 2(5)، 193-228. https://www.sid.ir/paper/427697/fa
داوری اردکانی، رضا. (1372). بحران هویت: باطن بحران‌های معاصر، نامه فرهنگ، 3(1)، 8-27
داوری اردکانی، رضا. (1386). ایرانیان سرچشمه خرد آگاهی غرب، روزنامه میهن
رجایی، فرهنگ. (1385). مشکله هویت ایرانیان امروز: ایفای نقش در عصر یک تمدن و چند فرهنگ، تهران: نشر نی
رواسانی، شاپور. (1380). زمینه‌های اجتماعی هویت ملی، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
سروش، عبد الکریم. (1379). سه فرهنگ، در: رازدانی و روشنفکری و دینداری، تهران: نشرصراط.
شایگان داریوش. (1380). افسون زندگی جدید (هویت چهل تکه و تفکر سیار)، فاطمه ولیائی، فرزان روز.
شایگان، داریوش. (1370). افسون زدگی جدید، هویت چهل تکه و تفکر سیار، ترجمه فاطمه ولیانی، تهران: فرزان روز.
شریعتی، علی. (1361). بازشناسی هویت ایرانی – اسلامی، تهران: انتشارات الهام.
عاملی، سعید رضا. ( 1383). «دو جهانی شدن‌ها و آینده هویت‌های همزمان»، مجموعه مقالات جهانی‌شدن و هویت، تهران: نشر موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
قربانی، قدرت الله. (1383). هویت ملی از دیدگاه مرتضی مطهری، فصلنامه مطالعات ملی شماره 18. 5(2)، 63-86.
کاتم، ریچارد. (1378). ناسیونالیسم در ایران، ترجمه: احمد تدین، تهران: انتشارات کویر.
کاستلز، مانوئل. (1380). عصر اطلاعات: قدرت هویت، ترجمه حسین چاووشیان، تهران: طرح نو.
کچوئیان، حسین. (1384). تطورات گفتمان‌های هویتی ایران: ایرانی در کشاکش با تجدد و مابعد تجدد، تهران: نشر نی.
گل محمدی، احد. (1383). جهانی‌شدن، فرهنگ و هویت ، تهران، نشر نی.
گل محمدی، احمد. (1381). جهانی‌شدن فرهنگ و هویت، تهران: نشر نی.
گل محمدی، احمد. (1383). گفتمان‌های هویت‌ساز در عصر جهانی‌شدن، مجموعه مقالات جهانی‌شدن و هویت، تهران: نشر موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
مطهری، مرتضی. (1362). خدمات متقابل اسلام و ایران، تهران: انتشارات صدرا.
مکی، ساندرا. (1380). ایرانی‌ها، ایران، اسلام و روح یک ملت، ترجمه شیوا رویگریان، تهران: انتشارات ققنوس.
نوذری، حسینعلی. (1381). احزاب سیاسی و نظامهای حزبی، تهران: نشر گستره.
هرمیداس باوند، داوود و همکاران. (1379). سیر تحول تاریخی هویت ملی در ایران، از اسلام تا به امروز، فصلنامه مطالعات ملی، 2(۱۵)، 11-67.
هرمیداس باوند، داوود. (1377) هویت ایران و چالش‌های برون‌مرزی و هویت ایرانی در طول تاریخ (بخش1)، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره 129و130.
هرمیداس باوند، داوود. (1377). چالش‌های برون‌مرزی و هویت ایرانی در طول تاریخ، ماهنامه اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره 129-132، 20-31. https://www.sid.ir/paper/424968/fa
Guibernau, M. (2004). Anthony D. Smith on nations and national identity: a critical assessment. Nations and Nationalism, 10(1-2), 125–141. https://doi.org/10.1111/j.1354-5078.2004.00159.x
Minnegal, M., King, T. J., Just, R., & Dwyer, P. D. (2003). Deep Identity, Shallow Time: Sustaining a Future in Victorian Fishing Communities. Australian Journal of Anthropology, 14(1), 53–71. http://dx.doi.org/10.1111/j.1835-9310.2003.tb00220.x
Plano, J. C., & Olton, R. (1988). The International Relations Dictionary. ABC-Clio. Retrieved from https://books.google.com/books/about/The_International_Relations_Dictionary.html?id=6f06KoKGQukC | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 603 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 771 |
||