ارزیابی زمین‌آماری تغییرات برخی ویژگی‌های خاک در پی تخریب جنگل‌های بلوط در دشت مختار یاسوج | ||
| تحقیقات کاربردی خاک | ||
| مقاله 7، دوره 7، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 83-97 اصل مقاله (1.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| حمیدرضا اولیایی* 1؛ الهام نصیری2؛ یاسر صفری3؛ محمد صدقی اصل2 | ||
| 1هیئت علمی گروه علوم خاک دانشگاه یاسوج | ||
| 2گروه علوم خاک دانشگاه یاسوج | ||
| 3عضو هیئت علمی دانشگاه صنعتی شاهرود | ||
| چکیده | ||
| پیش‌بینی دقیق تغییرات ویژگی‌های مختلف خاک طی تغییر کاربری اراضی، اطلاعات سودمندی را در اختیار طراحان برنامه‌های مدیریت اراضی قرار می‌دهد. در این پژوهش، اثر تغییر کاربری اراضی از جنگل متراکم (تخریب‌نشده) بلوط به جنگل نیمه‌متراکم (تخریب‌شده) و سپس دیم‌کاری بر برخی ویژگی‌های خاک، در منطقه مختار یاسوج مطالعه شده است. بدین منظور، 100 نمونه خاک سطحی (صفر تا 30 سانتی‌متر) به‌صورت تصادفی برداشت و مقادیر برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی در آنها اندازه‌گیری شد. پس از تجزیه آماری داده‌ها، نقشه‌های پیوسته توزیع مکانی برای هر ویژگی با کمک تخمین‌گرهای کریجینگ معمولی و وزن‌دهی معکوس فاصله در محیط نرم‌افزاری ArcGIS 10.2 تهیه شد. بررسی میانگین داده‌های ویژگی‌های مورد مطالعه، نشان از آن داشت که تغییر کاربری اراضی از جنگل بلوط متراکم به جنگل تخریب‌شده و سپس دیم‌کاری، موجب شد تا مقادیر ویژگی‌های درصد ماده آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی خاک در روندی کاهشی و جرم مخصوص ظاهری در روندی افزایشی تغییر یابند. هم‌چنین، مقادیر ویژگی‌های درصد رس، هدایت الکتریکی و درصد کربنات کلسیم معادل با کاهش جزیی و واکنش خاک و درصد شن با افزایش جزیی همراه بودند. در میان ویژگی‌های خاکی مورد بررسی، ویژگی درصد ماده آلی خاک، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های کیفیت خاک با تغییرات چشمگیری همراه بود و میانگین آن در سه کاربری مزبور به‌ترتیب، 74/6، 42/3 و 58/1 درصد انداز‌گیری شد. در تأیید این نتایج، بررسی نقشه پراکنش مکانی متغیرهای مورد مطالعه نیز گواه آن بود که مطلوب‌ترین مقادیر ویژگی‌های منطقه در بخش‌های جنوبغربی منطقه با کاربری جنگل بلوط متراکم یافت می‌شوند و با افزایش فاصله به سمت بخش‌های شمالشرقی با کاربری کشت دیم، از مطلوبیت آنها کاسته می‌شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جنگل‌تراشی؛ تغییر کاربری اراضی؛ تغییرپذیری خاک؛ توزیع مکانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,097 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,706 |
||