آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 201 |
| تعداد مقالات | 1,915 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,302,367 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,680,339 |
خلافت در ترازوی اندیشه و قدرت: تحلیلی انتقادی بر دوره الحاکم بأمرالله فاطمی (375-411 ه.ق) | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 2، شماره 4 - شماره پیاپی 8، اسفند 1404، صفحه 21-36 اصل مقاله (565.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2025.56239.1041 | ||
| نویسنده | ||
| قسیم یاسین* | ||
| دانشآموخته دکتری تاریخ اسلام و مدرس دانشگاه، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران | ||
| چکیده | ||
| خلافت فاطمی که در اواخر قرن سوم هجری قمری در مغرب اسلامی بنیان نهاده شد و در میانه قرن چهارم به مصر انتقال یافت و به یکی از قدرتهای برجسته سیاسی–مذهبی در جهان اسلام تبدیل گردید. در این میان، خلافت الحاکم بأمرالله (۳۷۵–۴۱۱ ق) بهعنوان یکی از دورههای مناقشهبرانگیز، نقشی محوری در تحولات ساختاری و مشروعیتزدایی از خلافت فاطمی ایفا کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل انتقادی ابعاد دینی، اجتماعی و سیاسی خلافت الحاکم و بررسی پیامدهای سیاستهای وی بر ساختار اقتدار اسماعیلی، سامانیافته است. مطالعه با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر مبنای منابع اصیل تاریخی و پژوهشهای معاصر، تلاش دارد؛ روند تحولات خلافت الحاکم را بازسازی و ارزیابی کند. یافتهها نشان میدهد که دوران حکومت وی با نوسانات ایدئولوژیک و سیاسی قابلتوجهی همراه بود؛ بهگونهای که سیاستهای آغازین مبتنی بر تساهل مذهبی و حمایت از دانش، با گذر زمان به محدودسازیهای اجتماعی، سختگیریهای اعتقادی و مدارا با جریانهای غالی نظیر نهضت دروزیه تبدیل شد. این چرخشهای گفتمانی، با کاهش انسجام راهبردی خلافت و تضعیف سرمایه نمادین امام–خلیفه، زمینهساز انشقاق ایدئولوژیک و بحرانهای سیاسی شد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که خلافت الحاکم بأمرالله نمونهای بارز از تنش میان اقتدار کاریزماتیک و پایداری نهادی در نظامهای خلافت شیعی قرون میانه بوده و بررسی آن میتواند به فهم ژرفتری از سازوکارهای مشروعیت، واگرایی و اقتدار مذهبی در ساختارهای خلافت روشنگر باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خلافت فاطمی؛ الحاکم بأمرالله؛ دعوت اسماعیلی؛ بحران مشروعیت؛ نهضت دروزیه؛ سیاست مذهبی–اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||