آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 190 |
| تعداد مقالات | 1,817 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,100,601 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,521,592 |
معمای جمعیت و فرهنگ در ایران: از ریشهیابی کاهش تا سناریوهای افزایش | ||
| جغرافیا و آینده پژوهی منطقهای | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 26 فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/grfs.2026.56826.1180 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد بابائی1؛ عقیل خالقی* 2؛ فاطمه کاظمیه3 | ||
| 1دانشجو دکتری توسعه کشاورزی گروه توسعه روستایی دانشگاه تبریز | ||
| 2دکترای جغرافیا و برنامهریزی روستایی، مدرس دانشگاه فرهنگیان، تبریز، ایران | ||
| 3دانشیار گروه ترویج و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز. تبریز. ایران | ||
| چکیده | ||
| تحولات شتابان جمعیتی و سقوط نرخ باروری در ایران، فراتر از یک تغییر آماری، به معمایی پیچیده با ریشههای عمیق فرهنگی تبدیل شده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشرانهای فرهنگی کاهش باروری و طراحی سناریوهای افزایش جمعیت انجام شد تا با عبور از مطالعات صرفاً علتشناسانه و گذشتهنگر، شکاف موجود در ترسیم آیندههای محتمل و ارائه راهکارهای سیاستی مبتنی بر آیندهپژوهی را مرتفع سازد. روش تحقیق از نوع کاربردی، ماهیت آن توصیفی-تحلیلی و با رویکرد آمیخته (کمی و کیفی) در پارادایم آیندهپژوهی است. در فاز کمی، تحلیل علمسنجی بر روی کلاندادههای جهانی (2023-2000) با نرمافزار VOSviewer صورت گرفت. در فاز کیفی، دادهها از طریق پنل خبرگان متشکل از 25 نفر از اساتید و مدیران اجرایی که به روش هدفمند انتخاب شدند، گردآوری و با مدلهای تحلیل ساختاری «میکمک» و تحلیل اثرات متقاطع «سناریوویزارد» پردازش شد. روایی صوری و محتوایی ابزارها توسط متخصصان تأیید و پایایی بر اساس ضریب اجماع و ثبات نظرات خبرگان حاصل گردید. یافتهها حاکی از شناسایی 6 پیشران کلیدی شامل «تأثیر مدرنیزاسیون بر نگرش زنان»، «سیاستهای پویای جمعیتی»، «گذار روانشناختی به خودکنترلی»، «تحقیر نقش مادری»، «نوسازی سبک زندگی» و «فردگرایی در زناشویی» بود. سناریوپردازی دو سناریوی سازگارِ «مدیریت پیامدهای مدرنیته» و «کنترل فردگرایی افراطی» را به عنوان محتملترین مسیرهای موفقیت آمیز مشخص کرد. در نهایت، این پژوهش با اثبات ناکارآمدی مشوقهای صرفاً مالی در برابر تغییرات عمیق ارزشی، نشان داد که پر کردن شکاف سیاستی موجود، در گرو گذار از سیاستهای دستوری به «مهندسی فرهنگی» و مدیریت هوشمندانه تعارض سنت و مدرنیته در بستر خانواده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آیندهپژوهی؛ تحلیل سناریو؛ کاهش باروری؛ فرهنگ؛ گذار دوم جمعیتی | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8 |
||