| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 188 |
| تعداد مقالات | 1,805 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,096,326 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,518,491 |
تحلیل ریسک حرکات و وضعیت بدن کارگر ارهموتورچی با استفاده از روش REBA در عملیات قطع درخت در جنگلکاریهای غرب استان گیلان | ||
| پژوهش و توسعه جنگل | ||
| دوره 11، شماره 4، بهمن 1404، صفحه 499-517 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jfrd.2025.56343.1764 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده سعیده موسوی جنبه سرائی1؛ مهرداد نیکوی* 2؛ پترس سایوریس3 | ||
| 1دانشآموخته کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه،سرا، ایران | ||
| 2استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه،سرا، ایران | ||
| 3استادیار آزمایشگاه بهرهبرداری از جنگل، دانشکده جنگلداری و محیط زیست طبیعی، دانشگاه Aristotle، یونان | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و هدف: قطع درختان با ارهموتوری غالبترین روش قطع درختان در جنگلکاریهای غرب استان گیلان است. در این جنگلکاریها عملیات قطع که بهصورت قطع یکسره انجام میشود، نیاز به اتخاذ موقعیتهای مختلف بدن توسط کارگر ارهموتورچی دارد. با توجه به پیشرفت تکنولوژی و بهبود فرآیندهای کاری، تغییرات قابلتوجهی در زمینه حفاظت از سلامت و ایمنی در محل کار در بخش جنگلداری رخ داده است. بیشتر فناوری برداشت چوب در این جنگلکاریهای غرب استان گیلان متکی به کارگران ارهموتورچی است و کارگران در حین انجام عملیات قطع موقعیتهای بدنی مختلفی را اتخاذ میکنند. چنین شرایطی ممکن است موجب ناراحتی، افزایش خطر و آسیب به سلامت کارگران قطع شود. هدف از این پژوهش ارزیابی وضعیت بدن و حرکات تکراری اتخاذشده توسط اپراتورهای ارهموتوری در عملیات قطع نیمهمکانیزه درختان صنوبر، با هدف بهبود راحتی، ایمنی و سلامت اپراتورهای قطع بود. مواد و روشها: این بررسی در جنگلکاریهای صنوبر در سری دو گیسوم انجام شد. در عملیات قطع تعداد 430 موقعیت بدن مربوط به مولفههای ارزیابی، حرکت بین درختان، بنزنی و بنبری ثبت و ارزیابی موقعیت بدن کارگر قطع با استفاده از روش ارزیابی سریع بدن REBA مشاهده و ارزیابی شد. عملیات قطع با استفاده از ارهموتوری STIHL انجام شد. چهار ساعت فیلم ضبطشده از کارگر قطع مشاهده و انواع موقعیتهای بدن کاری مورد بررسی قرار گرفت. سپس امتیازدهی به موقعیتهای بدن برای نواحی مختلف بدن در دو دسته گروه A (تنه، گردن و پاها) و گروه B (بازو، ساعد و مچ) انجام شد. در نهایت بر اساس نمرات کسب شده برای هر یک از موقعیتهای بدن بررسیشده، پنج سطح اقدام شامل سطح اقدام صفر (ضروری نیست)، یک (شاید ضروری است)، دو (ضروری)، سه (ضروری هر چه زودتر) و چهار (ضروری آنی) تعیین شد. یافتهها: بیشترین حالت تنه کارگر ارهموتورچی در مرحله ارزیابی درخت (6/45 درصد) و حرکت بین درختان (3/53 درصد) در حالت مستقیم بود، درحالیکه وضعیت تنه خمش بین از 60 درجه، بیشترین حالت را در مرحله بنزنی (4/51 درصد) و بنبری ( 5/38 درصد) داشت. بیشترین فراوانی موقعیت گردن کارگر ارهموتورچی در مرحله ارزیابی درخت، گردن حالت کشش یا خمش بیش از ۲۰ درجه (4/54 درصد)، در مرحله مرحله بنزنی حالت کشش یا خمش بیش از ۲۰ درجه (9/51 درصد)، در مرحله بنبری حالت کشش صفر تا ۲۰ درجه گردن (7/46) درصد) و در مرحله حرکت بین درختان حالت کشش صفر تا ۲۰ درجه گردن (3/53 درصد) بود. بررسی امتیازات مربوط به موقعیت پاها نتایج نشان داد که در مراحل ارزیابی، بنزنی، بنبری و حرکت بین درختان بیشترین فراوانی موقعیت پاها مربوط به کد 1 (وزن بدن بهطور متعادل در حالت راه رفتن یا نشسته به هر دو پا منتقل میشود) بود. در بررسی امتیازات مربوط به موقعیت بازو در مراحل ارزیابی درخت، بنزنی، بنبری و حرکت بین درختان بیشترین درصد فراوانی بهترتیب با 9/32 درصد، 3/45 درصد، 4/34 درصد و 7/46 درصد به کد یک (انحراف 20 درجه به سمت جلو یا عقب) اختصاص یافت. بیشترین درصد فراوانی موقعیت ساعد در اجزای کار چهارگانه ارزیابی درخت، بنزنی، بنبری و حرکت بین درختان مربوط به کد یک (خمش ۶۰ تا ۱۰۰ درجه ساعد به سمت جلو) بود. در ارزیابی موقعیت مچ دست هم در هر چهار مرحله ارزیابی درخت، بنزنی، بنبری و حرکت بین درختان بیشترین درصد فراوانی به کد وضعیت مچ دست دو (خمش یا کشش بیش از 15 درجه مچ دست) بود. 7/0 درصد از وضعیتهای بدن در سطح صفر، 71/13 درصد وضعیتهای بدن در سطح اقدام یک، 49/43 درصد موقعیتهای بدن در سطح دو، 89/34 درصد موقعیتهای بدن در سطح سه و 20/7 درصد موقعیتهای بدن هم در سطح چهار قرار داشت. نتیجهگیری: آنالیز REBA برای اجزای کاری قطع نشان داد که اجزای کار ارزیابی و حرکت بین درختان در سطح اقدام دو قرار داشته و به بررسیهای بیشتر و تغییرات و مداخلات ارگونومیک لازم برای اصلاح شرایط و وضعیتهای کاری نیاز دارند. همچنین مراحل بنزنی و بنبری در سطح اقدام چهار قرار داشته و بررسی و ایجاد تغییرات در موقعیت بدن در این اجزای کاری در سریعترین زمان ممکن ضروری است. شاخص REBA کاربرد خوبی برای ارزیابی مشکلات اسکلتی-عضلانی در بخش جنگل، بیشتر برای ارزیابی عملیات قطع درختان، نشان داد. امکان استفاده از این روش برای ارزیابی در دیگر بخشهای عملیات جنگل، همراه با دیگر روشهای ارزیابی ارگونومیک، امکان ارزیابی شرکتهای جنگلداری را برای اخذ گواهینامههای کیفیت فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی موقعیت بدن؛ ارگونومی؛ بیماریهای شغلی؛ تکنیکهای مشاهده؛ خطر صدمه | ||
| مراجع | ||
|
Arman, Z.; Nikooy, M.; Heidari, M.; Majnonian, B., Ergonomic evaluation of the musculoskeletal disorders risk by QEC method in forest harvesting. Iranian Journal of Forest 2019, 10(4), 517-530. (In Persian). Arman, Z.; Rahimi, F.; Nikooy, M.; Heidari, M.; and Majnounian, B., Postural risk assessment of felling operation in a poplar plantation, Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research 2020, 28(3), 296-307. (In Persian). Bhattacharya, A., Costs of occupational musculoskeletal disorders (MSDs) in the United States. International Journal of Industrial Ergonomics 2014, 44(3), 448-454. Dimou, V.; Malesios, Ch.; Pispa, S., Assessing forestry-related musculoskeletal symptoms in specific body areas. Interanational Journal of Forest Engineering 2020, 31(3), 233-41. Enez, K.; Topbas, M.; Acar, H. H., An evaluation of the occupational accidents among logging workers within the boundaries of Trabzon Forestry Directorate, Turkey. International journal of industrial ergonomics 2014, 44(5), 621-628. Enez, K.; Nalbantoğlu, S. S., Comparison of ergonomic risk assessment outputs from OWAS and REBA in forestry timber harvesting. International Journal of Industrial Ergonomics 2019, 70, 51-57. Faiz Syuaib, M.; Yovi, E. Y.; Meysiska Sari, D. A., Motions and postural risk analysis by REBA on tree felling operation. Sustainable Forest Development in view of Climate Change (SFDCC2016) 2016, 86. Gallo, R.; Mazzetto, F., Ergonomic analysis for the assessment of the risk of work-related musculoskeletal disorder in forestry operations. Journal of Agricultural Engineering 2013, 44(s2).730-735. Gómez-Galán, M.; Pérez-Alonso, J.; Callejón-Ferre, Á. J.; López-Martínez, J., Musculoskeletal disorders: OWAS review. Industrial health 2017, 55(4), 314-337. Hignett, S.; McAtamney, L., Rapid entire body assessment (REBA). Applied ergonomics 2000, 31(2), 201-205. ILO (International Labour Organization). Global trends on occupational accidents and diseases. World Day Saf. Health Work, 1, 1-7. 2005 Landekić, M.; Katuša, S.; Mijoč, D.; Šporčić, M., Assessment and comparison of machine operators’ working posture in forest thinning. South-east European forestry: SEEFOR 2019, 10(1), 29-37. Lowe, B.D.; Dempsey, P.G.; Jones, E.M., Ergonomics assessment methods used by ergonomics professionals. Applied Ergonomics 2019, 81(10),13-20. Lynch, S. M.; Smidt, M.; Merrill, P. D.; Sesek, R. F., Incidence of MSDs and neck and back pain among logging machine operators in the southern US. Journal of agricultural safety and health 2014, 20(3), 211-218. Manavakun, N. A comparison of OWAS and REBA observational techniques for assessing postural loads in tree felling and processing. In FEC–FORMEC–2004 conference, October 8-12 Dubrovnik (Cavtat). 2004 Martins, A. B.; Lopes, Es.; Pagnussat, Mb.; Fiedler, Nc.; Oliveira, Fm., Upper limb posture and movement during tracked versus wheeled harvester operation on Pinus thinning. International Journal of Forest Engineering 2020, 31(3), 263-271. McAtamney, L.; Corlett, E. N., RULA: a survey method for the investigation of work-related upper limb disorders. Applied ergonomics 1993, 24(2), 91-99. Micheletti Cremasco, M.; Giustetto, A.; Caffaro, F.; Colantoni, A.; Cavallo, E.; Grigolato, S., Risk assessment for musculoskeletal disorders in forestry: A comparison between RULA and REBA in the manual feeding of a wood-chipper. International journal of environmental research and public health 2019, 16(5), 793. Nikooy, M.; Nourozi, Z.; Naghdi, R., Survey of felling and bucking operation’s safety in Shafaroud watershed. Forest Research and Development 2016, 1(3), 209-219. (In Persian). Paini, A. D. C.; Lopes, E. D. S.; Fiedler, N. C.; de Souza, A. P.; Rodrigues, C. K., Postural analysis and repetitive motions of skidder operators in wood extraction. Scientia Forestalis 2020, 48 (125), e3008. Rahimi Bitam, F.; Nikooy, M.; Ghajar, E., Ranking the dangers of working with chainsaw during felling operation. Journal of Forest Research and Development 2018, 4(3), 401-413. (In Persian). Roggio, F.; Vitale, E.; Filetti, V.; Rapisarda, V.; Musumeci, G.; Romano, E., Ergonomic evaluation of young agricultural operators using handle equipment through electromyography and vibrations analysis between the fingers. Safety and Health at Work 2022, 13(4), 440-447. Roman-Liu, D.; Groborz, A.; Tokarski, T., Comparison of risk assessment procedures used in OCRA and ULRA methods. Ergonomics 2013, 56(10), 1584-1598. Safarzadeh, B.; Nikooy, M.; Tsioras, P. A.; Arman, Z., Ergonomic study of manual loading of log in private poplar plantation in the east of Guilan province. Forest and Wood Products 2022, 75(2), 119-130. (In Persian). Safarzadeh, B.; Nikooy, M.; Tsioras, P. A.; Arman, Z.; Tavankar, F., Assessing the impact of log manual loading on the physiological load in forest workers. Forest Research and Development 2023, 9(2), 175-187. (In Persian). Schettino, S.; Minette, L. J.; Lima, R. C. A.; Nascimento, G. S. P.; Caçador, S. S.; Vieira, M. P. L., Forest harvesting in rural properties: Risks and worsening to the worker’s health under the ergonomics approach. International Journal of Industrial Ergonomics 2021, 82, 103087. Tsioras, P. A.; Khooshdohbat, M.; Nikooy, M.; Naghdi, R.; Heidari, M., The impact of body posture on heart rate strain during tree felling. International Journal of Environmental Research and Public Health 2022, 19(18), 11198. Unver-Okan, S.; Acar, H. H.; Kaya, A., Determination of work postures with different ergonomic risk assessment methods in forest nurseries. Fresenius Environmental Bulletin 2017, 26(12), 7362-7371. Yaylı, D.; Çalışkan, E., Comparison of Ergonomic Risk Analysis Methods for Working Postures of Forest Nursery Workers. European Journal of Forest Engineering 2019, 5(1), 18-24. Yovi, E. Y.; Yamada, Y., Strategy to disseminate occupational safety and health information to forestry workers: The felling safety game. Journal of Tropical Forest Science 2015, 213-221. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 145 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 56 |
||