| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 207 |
| تعداد مقالات | 1,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,407,503 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,760,082 |
چگونگی تغییر بافت و کالبد تجاری و شهری بندر بوشهر در دوره قاجار | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5، خرداد 1404، صفحه 44-57 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2025.56144.1035 | ||
| نویسنده | ||
| رقیه جوادی* | ||
| استادیار گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بندر بوشهر یکی از کانون مهم تجارت بینالملل در قرن 13 ه.ق/19 م بود که زمینه ارتباطات سیاسی و تجاری ایران عصر قاجار را با کمپانیهای بزرگ کشورهای اروپایی منطقه خلیجفارس فراهم میآورد. حضور دولتهای اروپایی در خلیجفارس منجر به فعالیتهای بازرگانی و ایجاد تجارتخانهها و کنسولگریهای آنها در بوشهر گردید. تراکم حجم فعالیتهای تجاری آنان در این بندر و حضور سایر تجار بومی و غیربومی در این شهر منجر به ایجاد تنوع زیست جمعیتی بوشهر گردید که این امر در تغییر بافت تجاری شهر و بهتبع آن فضای کالبد شهری بوشهر نقش مهمی داشت. این پژوهش درصد است با رویکرد تاریخی و با روش توصیفی و تحلیلی به تبیین چگونگی شکلگیری طبقه تجار و رشد بافت تجاری بندر بوشهر که منجر به تغییر فضای اجتماعی و فرهنگی کالبد شهری و معماری این شهر گردید، بپردازد. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که رشد بافت تجاری بوشهر و حضور گسترده خارجیها در این شهر منجر به زیست مسالمتآمیز مردم بوشهر با تجار غیربومی مقیم این بندر گردید و به دنبال آن علاوه بر رشد اقتصادی شهر، ارتباط با خارجیها راه را برای تأثیرپذیریهای وسیع اجتماعی و فرهنگی در زمینههای مختلف بهویژه در زمینهی سبک هنر معماری اروپایی برای تغییر کالبد شهری این بندر فراهم نمود و بستری برای انتقال این مفهوم در ایران گردید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجاری؛ کالبد؛ شهری؛ اروپا؛ بوشهر؛ قاجار | ||
| مراجع | ||
|
منابع
اسدی، بیژن. (1385). خلیج فارس و مسائل آن. چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.
امین، عبدالامیر. (1370). منافع بریتانیا در خلیج فارس. ترجمه علی رجبی یزدی، تهران: انتشارات امیر کبیر.
الهی، همایون. (1390). خلیج فارس و مسائل آن. تصحیح مهدی عباسی، چاپ سیزدهم، تهران: نشر قومس.
اعتمادالسلطنه، محمد حسن خان. (1363). المآثر الآثار (چهل سال تاریخ ایران در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه). به کوشش ایرج افشار، جلد اول، تهران: اساطیر.
اوبن، اوژن. (1362). ایران امروز (1907-1906). ترجمه علی اصغر سعیدی، تهران: انتشارات زوار.
پولاک، یاکوب ادوارد. (1368). ایران و ایرانیان. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: انتشارات خوارزمی.
جوادی، رقیه. (1395). ررسی تاریخی چگونگی تأثیر متقابل هنرمعماری ایران و اروپا از زمان شاه عباس اول صفوی تا پایان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1896 م/1313 ه.ق - 1587 م/996 ه.ق). پایاننامهی دکتری دانشگاه شیراز، با راهنمایی حمید حاجیان پور، دانشگاه شیراز.
دشتی، رضا. (1387). تاریخ اقتصادی-اجتماعی بوشهر در دوره قاجاریه با تکیه بر نقش تجار و تجارت. چاپ دوم، تهران: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی پازینه.
دوگوبینو، کنت. (1383). سه سال در آسیا. ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران: نشر قطره.
سدیدالسلطنه مینابی بندرعباسی، محمدعلی خان. (1362). سفرنامه سدیدالسلطنه (التدقیق فی السیر الطریق)، تصحیح و تحشیه احمد اقتداری، تهران: انتشارات بهنشر.
سعادت کازرونی، محمدحسین. (1390). تاریخ بوشهر. تصحیح و تحقیق عبدالرسول خیراندیش، عمادالدین شیخ الحکمایی، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب با همکاری نشر کازرونیه.
شعبانی، رضا. (1386). تاریخ تحولات سیاسی-اجتماعی ایران در دوره های افشاریه و زندیه. تهران: انتشارات سمت.
طاهری، رضا. (1388). از مروارید تا نفت: تاریخ خلیج فارس (از بندر سیراف تا کنگان و عسلویه). شیراز: انتشارات داستان سرا.
غلامزاده جفره، فراز. (1392). معماری بوشهر در دوره زند و قاجار. تهران: آباد بوم.
فلاندن، اوژن. (1356). سفرنامه اوژن فلاندن به ایران. ترجمه حسین نورصادقی. تهران: انتشارات اشراقی.
کاکس، سرپرسی. (1377). گزارش های سالانه سرپرسی کاکس سرکنسول انگلیس در بوشهر (1911-1905 م-1329-1323 ه.ق). ترجمه حسن زنگنه. به کوشش عبدالکریم مشایخی، بوشهر: انتشارات پروین، با همکاری مرکز بوشهر شناسی.
کرزن، جورج ناتانیل. (1373). ایران و قضیه ایران. ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مشایخی، عبدالکریم. (1386). خلیج فارس و بوشهر؛ روابط سیاسی و اقتصادی ایران و اروپا در سالهای 1339- 1308 ق / 1920- 1890 م. تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران.
معموری، سودابه؛ منصوریزاده، مرضیه؛ اکبری، حسن. (1401). تحلیلی بر معماری شبکۀ تلگرافخانه و گمرکات استان بوشهر، مطالعات باستانشناسی پارسه، ۶ (۱۹)، ۱۵۶-۱۳۵. http://dx.doi.org/10.30699/PJAS.6.19.135
وثوقی، محمد باقر. (1386). تاریخ خلیج فارس و سرزمین های همجوار آن. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
ورهرام، غلامرضا. (1385). تاریخ سیاسی و اجتماعی ایران در عصر زند. تهران: معین.
ویلسون، آرنولد. (1347). سفرنامه ویلسن یا تاریخ سیاسی و اقتصادی جنوب غربی ایران. ترجمه و تلخیص حسین سعادت نوری، تهران: انتشارات وحید.
هدایت، مهدی قلی خان. (1344). خاطرات و خطرات. تهران: کتابفروشی زوار. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 531 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 398 |
||