آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 207 |
| تعداد مقالات | 1,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,407,271 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,759,982 |
واکاوی اندیشههای سیاسی و فلسفی طالبوف تبریزی در باب ایدههای لیبرالیسم و سوسیالیسم در جریان جنبش مشروطه در ایران | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 1، شماره 4، اسفند 1403، صفحه 26-47 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2025.56036.1031 | ||
| نویسندگان | ||
| سوسن قاسمی حیدری* 1؛ عباس عمادی2 | ||
| 1دانشآموخته دکتری تاریخ ایران اسلامی دانشگاه شیراز و دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| دو جریان فکری لیبرالیزم و سوسیالیزم بهطور قابلتوجهی بر روند مشروطهخواهی در ایران تأثیر گذاشت. این دو جریان فکری مهم نهتنها در اهداف سیاسی بلکه در رویکردهای اجتماعی نیز با یکدیگر تعامل داشتند. در حالی لیبرالیزم بر آزادیهای فردی، قانون و حقوق بشر تأکید میکرد، سوسیالیزم به عدالت اجتماعی و کاهش نابرابریهای اقتصادی توجه داشت. این تنوع اندیشهها باعث شد که انقلاب مشروطه به یک جنبش جامع و چندوجهی تبدیل شود. طالبوف تبریزی یکی از شخصیتهای مهم و تأثیرگذار در تاریخ معاصر ایران و از پیشگامان نهضت مشروطهخواهی بود. او بهعنوان یک روشنفکر، در آثار خود به تبیین اصول سیاسی و اجتماعی پرداخته و نظریاتی در مورد لیبرالیزم و سیوسیالیزم ارائه نموده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که طالبوف تبریزی در اندیشه سیاسی خود با تلفیق دو ایدئولوژی لیبرالیزم و سیوسیالیزم و تأکید بر جنبههای انسانی و اخلاقی آنها، در پی آن بود که از تناقض بین آنها بکاهد. وی معتقد بود که این دو ارزش نهتنها با یکدیگر در تضاد نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند. درواقع وی، به دنبال نوعی «راه سوم» بود که نه بهطور کامل از لیبرالیسم غربی تقلید کند و نه بهطور کامل به سوسیالیسم انقلابی گرایش پیدا کند. بلکه وی به دنبال نوعی همزیستی بین این دو اندیشه بود تا راهی پیدا کند که به مسائل و مشکلات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی ملموس جامعه ایرانی عصر قاجار پاسخ دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سوسیالیسم؛ عدالت لیبرالیسم؛ طالبوف؛ مشروطه | ||
| مراجع | ||
|
منابع
آجدانی، لطف الله. (1387). روشنفکران ایران در عصر مشروطیت، چاپ دوم، تهران: اختران.
آجودانی، ماشاءالله. (1386). مشروطه ایرانی، چاپ هشتم، تهران: اختران.
آدمیت، فریدون. (1363). اندیشههای طالبوف تبریزی، چاپ دوم، تهران: دماوند.
آفاری، ژانت. (1385). انقلاب مشروطة ایران. ترجمة رضا رضایی، چاپ سوم، تهران: بیستون.
امیر احمدی، مهران. (1381). راهبران فکر مشروطه، چاپ اول، تهران: درسا.
بخشایش اردستانی، احمد. (1396). سیر تاریخی اندیشههای سیاسی در غرب، چاپ نهم، تهران: آوای نور.
بشیریه، حسین. (1378) تاریخ اندیشة سیاسی در قرن بیستم. لیبرالیسم و محافظه کاری، جلد دوم، تهران: نی.
بشیریه، حسین. (1383). عقل در سیاست. سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعة سیاسی. چاپ اول، تهران، نگاه
بشیریه، حسین. (1400). جامعه شناسی سیاسی. نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، چاپ سی ام، تهران: نی.
بهنام، جمشید. (1379). برلنی ها اندیشمندان ایرانی در برلن 1915- 1930، چاپ اول، تهران: پژوهش فرزان.
بیگدلی، علی. (1385). فهم روشنفکران مشروطه خواه از مفهوم مدرنیته، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 51، پاییز. صص 29-52.
بینام. (1329ق). نامه به دهخدا، بهار، سال اوّل، ش 9ـ10.
بینام. (1336). آزادی و سیاست، به کوشش ایرج افشار، سحر.
بینام. (1346). مسائل الحیات، بکوشش باقر مؤمنی، تهران: کتابهای جیبی.
بینام. (1326). حاجی میرزا عبدالرحیم طالبوف، تبریز: نشریات روابط فرهنگی ایران با اتحاد جماهیر شوروی.
بینام. (1346). کتاب احمد (سفینه طالبی)، به کوشش باقرمؤمنی، تهران: جیبی
بینام. (1347). مسالک المحسنین، چاپ اول، تهران: کتابهای جیبی.
بینام. (1352). ایران درآستانة انقلاب مشروطیت، چاپ ششم، تهران: صدای معاصر.
بینام. (1356). سفینه طالبی یا کتاب احمد، جلد دوم، با مقدمه و حواشی باقرمؤمنی، تهران: شب گیر.
بینام. (1357 الف). سیاست طالبی، تهران، علم.
بینام. (1357 ب). ایضاحات درخصوص آزادی، در آزادی و سیاست، به کوشش ایرج افشار، تهران، سحر.
جویس، پیتر. (1392). آشنایی با علوم سیاسی، ترجمة پرویز بابایی، تهران: معین.
حقدار، علی اصغر. (1397). مُدرن اندیشان ایرانی. فریدون آدمیت و تاریخ مدرنیته در عصر مشروطیت، چاپ چهارم، آنکارا، باشگاه ادبیات.
دوورژه، موریس. (1395). بایسته های جامعه شناسی سیاسی، ترجمه ابوالفضل قاضی شریعت پناهی، چاپ پنجم، تهران: میزان.
رحمانیان، داریوش. (1393) ایران بین دو کودتا، چاپ دوم، تهران: انتشارات سمت.
رنی، آستین. (1374). حکومت، آشنایی با علم سیاست، ترجمه لی لا سازگار، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
زرشناس، شهریار. (1373). تأملاتی دربارة جریان «روشنفکری» در ایران، تهران: انتشارات برگ.
سردار نیا، خلیل؛ و محسنی، حسین. (1396). روشنفکری مشروطه از آرمان شهر دموکراتیک تا اقتدارگرایی (از منظر جامعه شناسی معرفت و رومانتیسم)، فصلنامه دولت پژوهی، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 3(11)، 121 -87. https://doi.org/10.22054/tssq.2017.8105
طالبوف تبریزی، میرزا عبدالرحیم. (1312). عبدالرحیم بن ابوطالب نجار، سفینه طالب یا کتاب احمد، جلد دوم، اختر: اسلامبول.
غنی نژاد، موسی. (1395). اقتصاد و دولت در ایران، چاپ اول، تهران: اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی.
فراستخواه، مقصود. (1373). سرآغاز نواندیشی معاصر (دینی و غیر دینی)، تهران: انتشار.
قرگزلو، ناصر. (1386). اصلاحات و تجدد در عصر قاجار، چاپ اول، بی جا.
گری، جان. (1384). لیبرالیزم، ترجمه علیرضا حسینی بهشتی، تهران: بقعه.
گواهی، عبدالحسین. (بی تا). تاریخ احزاب در ایران، چاوشان نوزایی کبیر.
لمتون، آن. کی. اس. (1379). نظریۀ دولت در ایران. گردآوری و ترجمۀ چنگیز پهلوان، چاپ دوم. تهران: گیو.
مؤمنی، باقر. (2007). نواندیشی و روشنفکری در ایران، چاپ اول، کلن آلمان: مرتضوی.
مؤمنی، باقر. (2537). ایران درآستانة انقلاب مشروطیت و ادبیات مشروطه، چاپ پنجم، تهران: شباهنگ.
نصری، عبدالله. (1390) رویارویی با تجدد، جلد اول، چاپ دوم، تهران: علم. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 608 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 459 |
||