آمار
| تعداد نشریات | 14 |
| تعداد شمارهها | 207 |
| تعداد مقالات | 1,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 3,406,713 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 2,759,889 |
تکاپوهای سیاسی خاندان طاهری برای اعادهی قدرت در خراسان (262-280 ق) | ||
| سیاست در آینه تاریخ | ||
| دوره 1، شماره 2، شهریور 1403، صفحه 67-80 اصل مقاله (745.83 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.30466/jhf.2024.55617.1013 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی اسدی* 1؛ سحر جزینیزاده2 | ||
| 1گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران | ||
| 2دانشجوی کارشناسی ارشد گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| جاه و قدرت خاندان طاهری در خراسان، بغداد و روابط همسو ایشان با خلافت عباسی سبب شد که محمد بن طاهر پس از نبرد دیرالعاقول منشور حکومت خراسان را از خلیفه دریافت دارد. طی حدود دو دهه طاهریان جهت احیای حکومت خود در خراسان تکاپو نمودند معذلک توان نظامی کافی نداشتند و نداهای همسو با ایشان از سر تزویر بود. با ورود حسین بن طاهر به نیشابور آشکار گردید که خجستانی تنها از نام طاهریان جهت کسب مشروعیت بهره برده و نه تنها به نیروهای طاهریان نپیوست که حتی در چندین پیکار آنها را هزیمت داد. تضعیف حسین بن طاهر سبب شد که محمد بن طاهر به حکومت نیابتی رافع بن هرثمه رضا دهد. رافع چندین سال به نیابت طاهریان در خراسان حکومت نمود لکن با تغییر رویکرد خلیفه، نام محمد بن طاهر را از خطبه افکند. پژوهش حاضر با روش و رویکرد توصیفی تحلیلی به دنبال یافتن پاسخ مناسب به این پرسش اساسی است: طاهریان برای اعاده قدرت خود در خراسان چه اقدامهایی صورت دادند؟ یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد مشروعیت طاهریان و سیاق ارتباط آنها با خلفای عباسی سبب امتداد حکومت مستقیم یا نیابتی ایشان در خراسان شد لکن ناکارآمدی افراد خاندان طاهری، قدرت و استقلالطلبی نیروهای مؤثر در خراسان و عدم اجتماع آنها بهدور حسین بن طاهر و همچنین سیاست مصلحت اندیشانه خلیفه در برابر صفاریان که به تأیید و منشور دادن به عمرو انجامید، سبب ناکامی طاهریان در احیای حکومتشان در خراسان شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طاهریان؛ محمد بن طاهر؛ خراسان؛ حسین بن طاهر؛ خجستانی؛ رافع بن هرثمه | ||
| مراجع | ||
|
منابع
ابن اثیر، عزالدین. (1371). تاریخ کامل (تاریخ بزرگ اسلام و ایران)، ترجمه عباس خلیلی و ابوالقاسم حالت، تهران: انتشارات علمی.
ابن اسفندیار. (1366). تاریخ طبرستان، تصحیح عباس اقبال، چاپ دوم، تهران: کلاله خاور.
ابن تغری بردی. (بی تا). النجوم الزاهره فی ملوک مصر و القاهره، مصر: وزاره الثقافه و الارشاد القومی دارالکب.
ابن خرداذبه. (1370). المسالک الممالک، ترجمه حسین قره چانلو، تهران: چاپخانه مهارت.
ابن خلدون، عبدالرحمان. (1366). العبر (تاریخ ابن خلدون)، ترجمه عبدالمحمد آیتی، تهران: مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
ابن خلکان، احمد بن محمد. (بیتا). وفیات الاعیان، تحقیق احسان عباس، بیروت: دارالفکر.
ابن ندیم،محمد بن اسحاق. (1381). الفهرست، ترجمه محمدرضا تجدد، تهران: انتشارات اساطیر.
اسفزاری، معین الدین محمد. (1338). روضات الجنات فی اوصاف مدینه الهرات، تصحیح محمد کاظم امام، تهران: دانشگاه تهران.
اصفهانی، حمزه ابن حسن. (1367). تاریخ پیامبران و شاهان، ترجمه جعفر شعار، تهران: امیرکبیر.
اکبری، امیر. (1387). تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام، چاپ دوم، تهران-مشهد: سمت-آستان قدس.
اکبری، امیر. (1391). رافع بن هرثمه آخرین مدعی نیابت طاهریان در خراسان. پژوهشنامه تاریخ، شماره 29، ص 1-18.
آملی، اولیاءالله. (1348). تاریخ رویان، تصحیح منوچهر ستوده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.
بیهقی، علی بن زید. (1361). تاریخ بیهق، به تحقیق احمد بهمنیار، تهران: انتشارات فروغی.
تاریخ سیستان. (1366). مصحح ملکالشعرای بهار، چاپ دوم، تهران: پدیده خاور.
تتوی، احمد بن نصرالله. (بیتا). تاریخ الفی، بی جا: بی نا.
جوزجانی، منهاج سراج. (1363). طبقات ناصری، تصحیح عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.
خوافی، فصیح. (1386). مجمل فصیحی، مقدمه تصحیح و تحقیق محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر.
خواند میر، غیاثالدین بن همام الدین. (1380). حبیب السیر، چاپ چهارم، تهران: خیام.
طبری، محمد بن جریر. (1375). تاریخ طبری، مترجم ابوالقاسم پاینده، چاپ پنجم، تهران: اساطیر.
گردیزی، ابی سعید عبدالحی بن الضحاک بن محمود. (1363). زین الاخبار، مصحح عبدالحی حبیبی، تهران: دنیای کتاب.
مجمل التواریخ و القصص. (1318). تصحیح محمد تقی بهار، تهران: کلاله خاور.
مرعشی، ظهیرالدین. (1361). تاریخ طبرستان و رویان و مازندران، تهران: موسسه مطبوعاتی شرق.
مستوفی، حمدالله. (1364). تاریخ گزیده، تصحیح عبدالحسین نوایی، چاپ سوم، تهران: امیرکبیر.
مسعودی، ابوالحسن. (1374). مروج الذهب و معادن الجوهر، ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
مسکویه رازی، ابوعلی. (1376). تجارب الامم، ترجمه علینقی منزوی، تهران: توس.
مقدسی، مطهر بن طاهر. (1374). البدء و التاریخ، ترجمه شفیعی کدکنی، تهران: آگاه.
نرشخی، ابی بکربن محمد بن جعفر. (1335). تاریخ بخارا، محقق مصحح مدرس رضوی، چاپ دوم، تهران: توس.
نفیسی، سعید. (1335). تاریخ خاندان طاهری، تهران: شرکت نسبی حاج محمدحسین اقبال و شرکاء.
هروی، جواد. (1393). تاریخ سامانیان (عصر طلایی ایران بعد از اسلام)، تهران: انتشارات امیرکبیر.
همدانی، ابن فقیه. (1416ق). البلدان، بیروت: عالم الکتب.
همدانی، رشیدالدین فضل الله. (1392). جامع التواریخ، تصحیح محمد روشن، تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 580 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 655 |
||